Dinozaury w polskiej Wikipedii
Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami. Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej.
Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:
klasyfikacja dinozaurów • lista dinozaurów • Wikiprojekt:Dinozaury
Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.
Artykuł miesiąca
Plateozaur (Plateosaurus) - późnotriasowy dinozaur należący do prozauropodów. Nazwa rodzajowa Plateosaurus oznacza płaskiego jaszczura.
Plateozaur wystepował w okresie późnego triasu (około 220-216 milionów lat temu) na obszarze dzisiejszej Europy. Skamieniałości plateozaura znaleziono w Niemczech, Francji, Szwajcarii i na Grenlandii.
Plateozaur był prawdopodobnie największym dinozaurem swoich czasów. Pomimo jednak olbrzymich rozmiarów (długość ciała 6-10 m, masa 700 kg) był, jak wszyscy roślinożercy, łagodnym zwierzęciem. Miał potężne nogi, na których oparty był masywny tułów. Tylne kończyny podobnie jak u innych prozauropodów były dłuższe niż przednie. Przednie kończyny plateozaura były mocne i zakończone wielkimi pazurami, umieszczonymi na kciukach. Zarówno tylne jak i przednie kończyny plateozaura były pięciopalczaste. Długi, wysoki i bocznie spłaszczony ogon plateozaura stanowił przeciwwagę dla długiej szyi.
Plateozaur poruszał się zwykle na czterech kończynach. Czasami mógł jednak stawać i na tylne, aby sięgać po pokarm do wyższych partii drzew i paproci, pomagając sobie zakrzywionymi pazurami umieszczonymi na kciukach. Zrywany pokarm gromadził w workach policzkowych, które chroniły pokarm przed wypadaniem podczas żucia. Przeżuwane liście były zamieniane w papkę. Poszatkowana masa roślinna wędrowała do żołądka, gdzie była mielona przez gastrolity. Plateozaur aby mógł zapewnić sobie wystarczającą ilość pokarmu, musiał być w ciągłym ruchu.
Grafika miesiąca
model eotyrana (Park Jurajski w Solcu Kujawskim)
Zobacz też...
Portal:Paleontologia • Portal:Zoologia
Artykuły ważne dla osób zainteresowanych dinozaurami:
paleontologia – geologia – tabela stratygraficzna – ewolucja – gady – era mezozoiczna – wymieranie kredowe
Paleontolodzy: Halszka Osmólska, Robert Bakker – José Bonaparte – Barnum Brown – Edward Drinker Cope – Jerzy Dzik – John Bell Hatcher – Jack Horner – Zofia Kielan-Jaworowska – Gideon Mantell – Othniel Charles Marsh – Hermann von Meyer – Henry Fairfield Osborn – Karol Sabath
Ciekawostki
Czy wiesz, że...
- najwyższym dinozaurem był zauroposejdon - osiągał wysokość do 18,5 m?
- najdłuższym dinozaurem był argentynozaur - osiągał długość do 40 m?
- największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur - osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz wagę 8-9 ton?
- najmniejszym dinozaurem był epidendrozaur - osiągał 12-15 cm długości, 5 cm wysokości i ważył ok. 100 g?
- prawdopodobnie stegozaur posiadał dwa równoległe ośrodki "mózgowe": właściwy mózg w czaszce i coś w rodzaju centrum koordynacyjnego w pokaźnej komorze zlokalizowanej w odcinku miedniczym?
- niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
- pierwszymi dinozaurami były herrerazaury - żyły 228-225 mln lat temu?
- citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem i posiadała szerokie i obszerne skrzydła?
Kategorie artykułów
Kategoria główna: Dinozaury
Według systematyki:
Według okresu występowania: Dinozaury triasu – Dinozaury jury – Dinozaury kredy
Według położenia geograficznego: Dinozaury Afryki – Dinozaury Ameryki Południowej – Dinozaury Ameryki Północnej – Dinozaury Australii – Dinozaury Azji – Dinozaury Europy – Dinozaury Indii i Madagaskaru
Artykuły do rozwinięcia
Część artykułów o dinozaurach znajduje się w stanie zalążkowym. Oto niektóre z nich:
abrozaur, agrozaur, alioram, ankylozaury, anserimim, argentynozaur, azendozaur, bahariazaur, bonitazaura, borogowia, cedarozaur, celurozaury, ceratopsy, ceratozaury, chebzaur, deltadrom, diplodoki, drawidozaur, driozaur, dryptozaur, eotyran, euhelop, europazaur, fabrozaur, fuwiangozaur, gasparinizaura, gilmoreozaur, gondwanatytan, hadrozaur, heterodontozaur, hipsylofodony, iguanodony, itemir, karcharodontozaury, katartezaura, labokania, liaoningozaur, masospondyle, minmi, nodozaur, ornitodesm, otnielozaur, ozraptor, owiraptorozaury, pachycefalozaury (rodzina), protoceratopsy, prozaurolof, rahonawis, saltazaur, sarkozaur, sarkolest, sinornitoid, sinozauropteryks, sinraptor, spinozaury, tenontozaur, tetanury, tornieria, trachodon, unenlagia, wulkanodon, zaurofaganaks, zauroposejdon, zaurornitolest, zuniceratops
Propozycje nowych artykułów
Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:Wikipedia:Propozycje tematów/Dinozaury
Oto niektóre z nich: awerostry, deinoncheiry, dinozaury w kulturze masowej, neoceratozaury, neoteropody, owiraptorokształtne
Ostatnie zmiany tematyczne
Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z dinozaurami.
Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Dinozaury (dotyczy również podkategorii)
